31 Mayıs Dünya Tütünsüz Günü kapsamında, Türkiye'nin ilk astronotu Sayın Alper Gezeravcı ile gerçekleştirdiğimiz özel röportajda; nikotin ve tütün bağımlılığının birey ve toplum sağlığı üzerindeki etkilerini, bağımlılıkla mücadelede farkındalığın önemini ve korunma yollarını değerlendirdik.
Röportajın tamamına görselde yer alan bağlantı üzerinden ulaşabilirsiniz.
TÜRKİYE SOLUNUM ARAŞTIRMALARI DERNEĞİ
31 MAYIS 2026 DÜNYA TÜTÜNSÜZ GÜNÜ BASIN BİLDİRİSİ
“ÇEKİCİLİĞİN MASKESİNİ DÜŞÜRMEK-NİKOTİN VE TÜTÜN BAĞIMLILIĞIYLA MÜCADELE”
“YENİ NESİL PERSPEKTİFLE
31 MAYIS 2026 DÜNYA TÜTÜNSÜZ GÜNÜ BASIN BİLDİRİSİ
“ÇEKİCİLİĞİN MASKESİNİ DÜŞÜRMEK-NİKOTİN VE TÜTÜN BAĞIMLILIĞIYLA MÜCADELE” “YENİ NESİL PERSPEKTİFLE”
Bugün 31 Mayıs Dünya Tütünsüz Günü, 1987 yılından beri Dünya Sağlık Örgütü tarafından tüm dünyada ana teması “HER GÜNÜMÜZÜ DÜNYA TÜTÜNSÜZ GÜNÜ YAPALIM” olan ve her yıl farklı temalarla, adeta “Adı Konulmamış Bir Pandemiye” dönüşmüş olan “Tütün ve Nikotin Ürünleri Bağımlılığı ile Mücadele” kapsamında farkındalık oluşturmak maksadıyla teşkil edilmiştir (1).
Tütün ve nikotin içeren ürünlerin kullanımı, yetiştirilmesinden, toplanmasına, kullanılmasından, maruz kalmaya, atılmasından yok olmasına her aşamada oluşturduğu zararlar ile açlık ve susuzluğa bağlı yaklaşık 9 Milyon ölümden, gencinden yaşlısına yaklaşık 1.3 Milyar Tütün ve Nikotin Bağımlısına, kalp krizinden akciğer kanserine yıllık yaklaşık 8.7 Milyon ölüme ve iklim krizinden çevre kirliğine dünyadaki çoklu krizlerin en önemli sebebidir. Gerek aktif kullanıcısından pasif maruziyete, atmosferden tüm canlılara kadar ölümcül zararlı sonuçları olan bu durum, saatlik 1 milyon dolarlık reklam bütçesi ve 2025 yılı öngörülen toplam bütçesi yaklaşık 1 Trilyon dolar olan Tütün Endüstrisi tarafından, günümüzde görsel maskeleme, aroma tuzağı ve oyunlaştırılmış kullanımdan oluşan “Truva Atı Stratejisi” gibi aldatıcı, göz boyayıcı reklamlarla bireylerin beyinlerini, ödül ve haz mekanizması üzerinden ADETA HACKLEMEK ve modern yaşamın sözüm ona bir parçası gibi sunulan başta elektronik sigara gibi yeni tütün ürünleri aracılığı ile HIZLANDIRILMIŞ BAĞIMLILIK ve BİYOLOJİK ESARET için özellikle gençler hedef alınmaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü’nün, 2026 Yılı Dünya Tütünsüz Günü için belirlenen "Çekiciliğin Maskesini Düşürmek, Nikotin ve Tütün Bağımlılığıyla Mücadele" temalı küresel kampanyası ile özellikle çocukları ve ergenleri hedef alan tütün endüstrisinin ürünlerini ömür boyu sürecek bir bağımlılık döngüsünü sürdürmek için nasıl yeniden tasarladığı ve pazarladığına odaklanmamız gerektiği, direkt ürün üzerinden değil de ALGORİTMALAR aracılığı ile sanki modern yaşamın sözün ona zorunlu bir parçası şeklinde sunulan yeni tütün ürünleri kullanımının ALGI YÖNETİMİNİ fark edip ortaya çıkarmayı, buna karşı farkındalığı artırarak, algı yönetimini doğru bilgilerle sağlık yönünde yapmak ve yaymak gerektiği, daha sıkı politikalarla özendirmeyi ve aldatıcı reklam ve kültürel pazarlamayı önlemek, ülkemizdeki elektronik sigara başta olmak üzere yeni tütün ürünlerinin mevcut satış yasağının etkin uygulanmasını sağlamak, yeni nesillerimizin ruhsal ve sosyal yönden sevgi, saygı ve dürüstlük gibi insani, ahlaki ve evrensel değerlere bağlılıklarını oluşturarak bağımsız birey olarak topluma pozitif katkılı bireyler olarak mutlu olmalarını, haz verici bağımlılık yapıcı unsurlara yönelmelerini önleyici yeni nesil güçlendirme perspektifi uygulanması, tütün bağımlılığı olan hastalarımıza kanıta dayalı etkin bağımlılık tedavileri sunulması, medya okuryazarlığının artırılması ve pasif maruziyetin (ikincil/üçüncül/dördüncül) önlenmesi önerilmektedir (2).
Bağlılıkları ve değerleri olan nesillerle, tütün ve nikotin bağımlılığı olmayan sağlıklı ve mutlu, bir birey, aile, toplum, gelecek ve dünya için “Tütün Endüstrisinin Çekicilik Maskesini Düşürelim, Nikotin ve Tütün Bağımlılığı ile Yeni Nesil Perspektifle Mücadele Edelim.”
TÜSAD Tütün Kontrolü Çalışma Grubu Yürütme Kurulu
Kaynaklar;
1. https://www.who.int/campaigns/world-no-tobacco-day
2. https://www.who.int/campaigns/world-no-tobacco-day/2026