[EP-256]

EPOSTER OTURUMU-18 | Tarih ve Saat: 22.10.2010, 17:00 - 18:00 | Salon: EPOSTER SALONU

Akciğer Dışı Tüberküloz Olgularımızın Analizi

Güngör Dulkar, Özlem Selçuk Sönmez, Emine Özsarı, Cebrail Şimşek
Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Göğüs Hastalıkları Bölümü, Ankara

Akciğer tüberkülozu( TB) dışında daha az sıklıkla görülen akciğer dışı tüberküloz (ADT) son yıllarda artış göstermekte ve tüm organları tutabilmektedir. Lenfojen, lenfohematojen, direk yayılım gibi değişik yollarla oluşan hastalık tutulan organ yada sisteme göre değişik klinik özellikler içerir.Servisimizde takip ettiğimiz ADT olgularımızı retrospektif değerlendirmek istedik. 2007-2010 yılları arasında hastanemiz tüberküloz servisinde takip edilen 67 ADT olgusu incelendi. Olguların yaş ortalaması 45.01 (17-79) idi. 1’i kadın olmak üzere 66 olgu erkekti.Olguların tümü HIV negatifti. 67 olgunun 40’ı ( %59.70) plevra, 13 olgu (%19.40) lenf bezi, 5 olgu (%7.46) genitoüriner sistem, 5 olgu (%7.46) vertebra, 2 olgu (%2.98) parotis, 2 olgu(%2.98) barsak, 1 olgu (%1.49) perikard, 1 olgu peritonit(%1.49) TB olgularıydı.3 olguda aynı anda akciğer ve iki akciğer dışı organ tutulumu mevcuttu. 32 olguda (%47.76) aynı zamanda akciğer tüberkülozu da mevcuttu. Bunların 19’u yayma pozitif, 13’ü yayma negatif akciğer tüberkülozu olguları idi. Sadece 2 olgu nüks tüberküloz olguları idi. 20 olguda TB kültürü pozitif bulundu.Bunlardan 19 ‘u balgam örneği olup bunların 14’ü hepsine hassastı.2 olgu S direnci, 1 olgu R, 1 olgu H, 1 olgu HE, dirençliydi.20 olgudan 2 ‘si akciğer dışı organ numunesi olup biri plevral sıvı diğeri ise lenf bezi eksizyonel biyopsi numunesi idi. Plevral sıvı kültürü HS dirençli, lenf bezi biyopsisi doku kültürü H dirençliydi. Vertebra TB olgularından biri ve lenf bezi tüberkülozlarında biri de nüks olgulardı. Yeni olguların tümü HRZE olarak dörtlü antitüberküloz tedavi aldı. Nüks olgularda HRZES den oluşan yeniden tedavi rejimi ile tedavi edildiler.Plevra TB olgularından ikisine dekortikasyon uygulandı.Olgularımızın tümü tedaviyi tamamladılar. Sonuç olarak; TB akciğer dışı her organı tutabilir. Ayırıcı tanıda ADT olasılığı unutulmamalıdır. Aynı anda akciğer dışı birden fazla organ da etkilenebilir. Bu nedenle akciğer dışı bir organ tutulumu olan olgularda diğer organlarda da hastalık olabileceği gözardı edilmemelidir.

GİRİŞ-AMAÇ

YÖNTEM-GEREÇLER

2007-2010 yılları arasında hastanemizden eski ve yeni olarak toplam 3848 TB olgusu bildirilmiştir. Aynı tarihler arasında tüberküloz servisimizde takip edilen olgu sayısı ise 956 'dır. Bu olgulardan 67 ADT olgusu dosya bilgilerine ulaşılarak incelenmiştir.

BULGULAR

Olguların yaş ortalaması 45.01 (17-79) idi. 1’i kadın olmak üzere 66 olgu erkekti.Olguların tümü HIV negatifti. 67 olgunun 40’ı ( %59.70) plevra, 13 olgu (%19.40) lenf bezi, 5 olgu (%7.46) genitoüriner sistem, 5 olgu (%7.46) vertebra, 2 olgu (%2.98) parotis, 2 olgu(%2.98) barsak, 1 olgu (%1.49) perikard, 1 olgu peritonit(%1.49) TB olgularıydı.3 olguda aynı anda akciğer ve iki akciğer dışı organ tutulumu mevcuttu.

32 olguda (%47.76) aynı zamanda akciğer tüberkülozu da mevcuttu. Bunların 19’u yayma pozitif, 13’ü yayma negatif akciğer tüberkülozu olguları idi. Sadece 2 olgu nüks tüberküloz olguları idi. 21 olguda TB kültürü pozitif bulundu.Bunlardan 19 ‘u balgam örneği olup bunların 14’ü hepsine hassastı.2 olgu S direnci, 1 olgu R, 1 olgu H, 1 olgu HE, dirençliydi.21 olgudan 2 ‘si akciğer dışı organ numunesi olup biri plevral sıvı diğeri ise lenf bezi eksizyonel biyopsi numunesi idi. Plevral sıvı kültürü HS dirençli, lenf bezi biyopsisi doku kültürü H dirençliydi. Vertebra TB olgularından biri ve lenf bezi tüberkülozlarında biri de nüks olgulardı. Yeni olguların tümü HRZE olarak dörtlü antitüberküloz tedavi aldı. Nüks olgularda HRZES den oluşan yeniden tedavi rejimi ile tedavi edildiler.Plevra TB olgularından ikisine dekortikasyon uygulandı.Olgularımızın tümü tedaviyi tamamladılar.

Akciğer dışı tüberküloz olgularının tutulum yerine göre dağılımı

Tutulum yeri	Sayı (n)	Yüzde (%)
Plevra	40	59.70
Lenf bezi	13	19.40
Genitoüriner sistem	5	7.46
Vertebra	5	7.46
Parotis	2	2.98
Barsak	2	2.98
Perikard	1	1.49
Peritonit	1	1.49

Akciğer TB olgularının sınıflaması

Yayma pozitif	19
Yayma negatif	13
Toplam	32

Kültür pozitif olguların dağılımı

Balgam kültürü	19
Doku kültürü	2
Toplam	21

Akciğer TB olgularının ilaç duyarlılık testi sonuçları

Hepsine hassas	14
H direnci	1
R direnci	1
S direnci	2
HE direnci	1
Toplam	19

Akciğer dışı TB olgularının ilaç duyarlılık testi sonuçları

Plevral sıvı kültürü	HS direnci
Lenf bezi biyopsi doku kültürü	H direnci
Toplam	2

TARTIŞMA

Sonuç olarak; TB akciğer dışı her organı tutabilir. Ayırıcı tanıda ADT olasılığı unutulmamalıdır. Aynı anda akciğer dışı birden fazla organ da etkilenebilir. Bu nedenle akciğer dışı bir organ tutulumu olan olgularda diğer organlarda da hastalık olabileceği gözardı edilmemelidir.

KAYNAKLAR

1- Light RW. Update on tuberculous pleural effusion. Respirology. 2010 Apr;15(3):451-8. Epub 2010 Mar 21.

2- Mohapatra PR, Janmeja AK.Tuberculous lymphadenitis. J Assoc Physicians India. 2009;57:585-90.

3- Metaxas EI, Kotsifas K, Tatsis G, Simpsiris P, Ntanos I, Tsoukalas G.Tuberculous pericarditis: three cases and brief review.Monaldi Arch Chest Dis. 2010 Mar;73(1):44-50.

4- D Tatar, E Yılmaz Güneş, R Özacar ve ark. Lenf bezi tüberkülozu.Solunum Hastalıkları 2001;12:207-211.

5- NS Mastronikolis, TA Papadas, M Marangos et al. Tuberculosis of the parotis gland. Tüberküloz ve toraks dergisi 2009;57:84-88.

6- A Mihmanlı, F Özşeker, A Baran ve ark.Tüberküloz plörezili 105 olgunun değerlendirilmesi. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2004;52:137-144.

7-Rezzan Demiralay. Akciğer ve akciğer dışı organ tüberkülozunun klinik ve epidemiyolojik özelliklerinin karşılaştırılması.Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2002;50:264-271.

8-Yasemin Şirin, İpek Coşkunol. Yüzyetmişüç ekstrapulmoner tüberküloz olgusu.Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2002;50:272-277.

9-G Özsoy-Hitit, P Göktaş, İ Erdem ve ark.Erişkinde 67 akciğer dışı tüberküloz olgusunun değerlendirilmesi. İnfeksiyon dergisi 2005; 19:407-413.