Yönerge

TÜRK GÖGÜS HASTALIKLARI YETERLİK KURULU YÖNERGESİ
(Türk Göğüs Hastalıkları Yeterlik Kurulunun 28 Nisan 2007 tarihinde Antalya’da yapılan 4. Olağan Genel Kurulunda kabul edilmiştir)

Türkiye’de göğüs hastalıkları. uzmanlık eğitimini düzenleyen Türk Göğüs Hastalıkları Yeterlik Kurulu,  Türk Toraks Derneği ve Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği (TÜSAD) Yönetim Kurulları tarafından, dernek tüzüklerine dayalı olarak ve dernek genel kurullarının onayı ile kurulmuştur.

Yeterlik Kurulu, her iki dernek ile eşgüdüm içerisinde çalışan, ancak bilimsel olarak özerk olan, kar amacı gütmeyen bir belgelendirme ve akreditasyon (eşyetkilendirme) kurulu olarak kurulmuştur.

Yeterlik Kurulu çalışmaları her iki derneğin bütçesinden finanse edilir.

Derneklerin yönetim kurullarından birer üye Yeterlik Yürütme Kurulunda görev alır. Bu üye diğer görevlerinin yanı sıra Dernek yönetim kurulu ve Yeterlik Kurulu ilişkilerinde eşgüdümden sorumludur.

Bu kurulun çalışma ilkeleri Tıpta Uzmanlık Tüzüğü, Türk Tabipleri Birliği Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Kurulu (TTB-UDEK) ve Ulusal Yeterlik Kurulu (UYEK) Yönergeleri ile uyumlu olmalıdır.

GENEL KONULAR
1- Tanım
Türk Göğüs Hastalıkları Yeterlik Kurulu,  Türk Toraks Derneği ve Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği  ile eşgüdüm içerisinde, özerk olarak çalışan; uzmanlık eğitimi programının geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi için standartlar belirleyen, yeterlik sınavları aracılığıyla yeterlik belgelendirmesi yapan; uzmanlık eğitimi veren birimler için rehber bilgiler ve standartlar oluşturan; eğitim birimlerini gönüllülük temelinde ziyaret ederek değerlendiren, eksikleri belirleyen, giderilmesi için öneriler geliştiren ve eğitim birimlerinin akreditasyonunu sağlayan bir kuruluştur.

2- Amaçlar
Türk Göğüs Hastalıkları Yeterlik Kurulunun amaçları şunlardır:

2.1- Göğüs hastalıkları uzmanlık eğitiminin ulusal standartlarını oluşturmak ve geliştirmek, aynı zamanda uzmanlık eğitimindeki yeterliğin ve eğitim birimlerinin akreditasyonunun temel ilkelerini oluşturmak.

2.2- Uzmanlık eğitimi süresince işlenmesi gereken kuramsal ve uygulamalı eğitim programının (kuramsal eğitim için çekirdek eğitim müfredatı ve uygulamalı eğitim için en az yapılması gerekenler) hazırlanmasını sağlamak.

2.3- Uzmanlık öğrencisinin eğitim süresince öğrenmesini sağlamak, izlemek ve değerlendirmek için “asistan karnesi” gibi eğitsel araçların oluşturulmasını sağlamak.

2.4- Uzmanlık eğitimi veren kurumlarda hizmetin hacmi ve çeşitliliği, eğitici ve tıbbi personelin sayı ve yetkinliği, alt yapının (sağlık hizmeti ve eğitim açılarından) yeterliliği, sağlık hizmeti sunumunun iyi düzenlenmiş ve sistematik olması, eğitim ortamının uygunluğu, tatmin edici bir kuramsal ve uygulamalı eğitim programının oluşturulması, araştırma olanakları konularında rehber bilgiler ve standartlar oluşturmak, eğitim birimlerini gönüllülük temelinde ziyaret etmek ve yukarıda sözü edilen ölçütler açısından akreditasyonunu gerçekleştirmek.

2.5- Uzman hekimlerin mesleki bilgi ve uygulamalar açısından yeterliklerini sınamak.

2.6- Yeterlik belgesi vermek.

2.7- Eğiticilerin ve uzmanlık öğrencilerinin Sürekli Mesleksel Gelişim programlarına katılımını özendirmek, izlemek ve yeniden belgelendirme çalışmaları yapmak.

 2.8- Ulusal “yeterlik belgelendirmesi” ve “akreditasyon” standartlarının uluslararası düzeyde uygunluğunu sağlamak.

3. Çalışma ilkeleri
3.1- Türk Toraks Derneği ve TÜSAD ile eşgüdüm içinde çalışan,  bilimsel olarak özerk bir kuruluşdur.

3.2- Harcamaları, her iki derneğin  bütçesinden eşit olarak karşılanır. Bu konudaki sorumluluklarını, yeterlik yürütme kurulunun yazılı uyarısına karşın iki ay içinde yerine getirmeyen derneğin yeterlik kurulundaki temsiliyeti, yürütme kurulunun önerisi ve yeterlik genel kurulun onayı ile  sona erer.  

3.3- Yeterlik Kurulu, çalışmaları ve harcama kalemleri ile ilgili olarak derneklere yılda en az bir kez yazılı olarak bilgilendirir.

3.4- Yeterlik Kurullarının temel çalışma alanları, tamamen gönüllülük temelinde, uzmanların yeterlik belgelendirmesi/yeniden belgelendirmesi ve eğitim kurumlarının/birimlerinin/uzmanlık eğitimi programlarının akreditasyonunun sağlanmasıdır.

3.5- Yeterlik Kurulları tüm çalışmalarında kamu yararını gözetir ve toplum sağlığının geliştirilmesini ve iyileştirilmesini hedefler.

3.6- Yeterlik Kurulları tüm çalışmalarında (belgelendirme ve akreditasyon) standartların ve süreçlerin açıklık, eşitlik ve adalet ilkelerine dayanmasını sağlar.

4- Kurul ve Komisyonlar
Türk Göğüs Hastalıkları Yeterlik Kurulunun yapısı aşağıdaki organlardan oluşur;
a. Yeterlik Genel Kurulu
b. Yeterlik Yürütme Kurulu
c. Akreditasyon Komisyonu
d. Eğitim Programlarını Geliştirme Komisyonu
e. Sınav Komisyonu
f. Eğitim Üst Kurulu

4.1 - Genel Kurul: Göğüs Hastalıkları  dalında yeterliğini almış her uzman Yeterlik Genel Kurulunun doğal üyesidir. Yeterlik Genel Kurul üyeliğinin geçerli olması için üyenin her iki dernekten birisinin üyesi olması ve aidatını düzenli ödüyor olması gereklidir.

4.1.1 – Yeterlik Genel Kurulunun görevleri:
4.1.1.1 - Yeterlik Genel Kurulu, bir önceki yıl katılımın en yüksek olduğu ulusal kongre sırasında, en az iki yılda bir toplanır ve Yeterlik Kurulunun ana karar organıdır.

4.1.1.2 – Yeterlik Genel Kurulunun temel görevi Yeterlik Yürütme Kurulunu ve Akreditasyon Komisyonunun 3 asıl, 2 yedek üyesini 2 yıllık bir dönem için seçmek, önerilerde bulunmak ve gerekli kararları almaktır.

4.1.1.3 - Yeterlik Yürütme Kurulu çalışma raporunu görüşür.

4.1.1.4 - Gereği halinde yeni kurul ve komisyonların oluşturulmasını görüşür, karar alır ve seçer.

4.2 - Yeterlik Yürütme Kurulu: Yeterlik Genel Kurulunca seçilen  9 asıl 6 yedek üyeden  ve derneklerin yönetim kurullarından seçilen birer üyeden, toplam 11 asıl üyeden oluşur. Yeterlik Yürütme Kurulu 2 yıllık bir dönem için seçilir.
Yeterlik Yürütme Kurulu kendi arasından bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir sekreter seçer. Bu kurulda görev alacak kişiler eğitim kurumlarında en az beş (5) yıldır aktif eğitici durumunda olmalıdırlar. Mazeretini yazılı olarak bildirmeksizin ardı ardına iki toplantıya katılmayan üyenin üyeliği düşer ve yerine seçimde belirlenen sıraya ve eksilen sayıya göre yedek üyeler göreve çağırılır. Seçilebilmek için adayın seçim mahallinde bulunması gerekir.

4.2.1 – Yeterlik Yürütme Kurulunun Görevleri:
4.2.1.1 - Yeterlik Yürütme Kurulu, Türk Toraks Derneği ve Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği yönetim kurulları ile eşgüdüm içerisinde çalışır.

4.2.1.2 - Akreditasyon Komisyonunun 3 asıl üyesini, Eğitim Programlarını Geliştirme Komisyonu ve Yeterlik Sınav Komisyonu üyelerini seçer.

4.2.1.3 - TTB-UDEK-UYEK Genel Kurulunda Yeterlik Kurulunu temsil etmek üzere Yeterlik Kurulu başkanı veya bir temsilcisini görevlendirir.

4.2.1.4 - Gerekli çalışmaları yürütebilmek için Yeterlik Yürütme Kurulu yılda en az 4 kez toplanır.

4.2.1.5 - Yeterlik Kurulları ve Komisyonlarının çalışmalarını sağlar, izler ve işlevlerini düzenler.

4.2.1.6 - Yeterlik Genel Kurulu toplantılarına gündem hazırlar, genel kurulu toplar ve çalışma raporunu sunar. Yeterlik kurul ve komisyonlarının öneri ve raporlarını değerlendirir ve karar alır.

4.2.1.7 - Uzmanlık dalı ile ilgili eğitim ve uzmanlık alanı konusunda üst kurumlarca talep edilen bilgileri hazırlar, karar alır ve Dernek yönetim kuruluna sunar.

4.2.1.8 - Yeterlik ve akreditasyon ile ilgili ileriye yönelik çalışmalar yapar ve yapılanmayı sağlar.

4.2.1.9 - Yeterlik sınav tarihlerini, giriş aidatını belirler ve yılbaşında duyurur.

4.2.1.10 - Yeterlik sınavına girmek üzere başvuran adayların başvurularını sınav komisyonu ile beraber değerlendirir ve uygun olanların sınava alınmasını sağlar, sınav listelerini onaylar.

4.2.1.11 – Yeterlik sınav sonuçlarını duyurur ve belgeleri onaylar.

4.2.1.12 – Akreditasyon Komisyonun raporlarını temel alarak gönüllü eğitim kurumlarının/birimlerinin akreditasyonunu gerçekleştirir, belirlenen standartlara ulaşamamış olan gönüllü eğitim kurumları/birimleri için öneriler getirir, gelişmelerini takip eder ve bu konuda Dernek yönetim kuruluna ve TTB-UDEK-UYEK’e bilgi verir.

4.2.1.13 – Yeterlik Yürütme Kurulu, Genel Kurul sonrası seçilen Kurul ve Komisyon üyelerinin iletişim bilgilerini UYEK’e bildirir.

4.2.1.14 - Yılda en az 1 defa sınav tarihlerini ve varsa kurum ziyaret programlarını UYEK’e bildirir.

4.2.1.15 – Göğüs Hastalıkları uzmanlarını TTB-UDEK-UYEK ve ilgili diğer kurumlarda temsil eder.

4.2.1.16 – Yeterlik Genel Kuruluna karşı sorumludur.

4.3 – Akreditasyon Komisyonu: Yeterlik genel kurulu tarafından uzmanlık eğitimi veren kurumlarda en az 5 yıldır aktif eğitici kadrosunda bulunan üyeler arasından seçilen 3 asıl 2 yedek üye, Yeterlik Yürütme Kurulunun kendi içinden seçtiği 3 üye ve Eğitim Üst Kurulunca belirlenen 3 asıl 2 yedek üye olmak üzere toplam 9 üyeden oluşur. Bu üyelerin görev süresi en fazla iki dönemdir.
Akreditasyon Komisyonu kendi arasında bir başkan ve bir raportör seçer. Mazeretini yazılı olarak bildirmeden ardı ardına iki kez toplantıya katılmayan üyenin üyeliği düşer ve yerine seçimde belirlenen sıraya ve eksilen sayıya göre yedek üyeler göreve çağrılır.  

4.3.1 – Akreditasyon Komisyonunun Görevleri:

4.3.1.1 – Yeterlik Yürütme Kurulu’nda ve Genel Kurulda Onaylanmış Ulusal Göğüs Hastalıkları Uzmanlık Eğitim Programının tüm eğitim birimlerinde uygulanması ve sürekli geliştirilmesi için; Eğitim veren birimlerin gönüllülüğüne dayanan ve ziyaret programları ana ilkeleri ile yürütülen bir akreditasyon mekanizması kurar. Aşağıda belirtilen konularda akreditasyon için rehber bilgiler, değerlendirme formları, anketler ve standartlar oluşturur.
a. Yeterlik Kurulu tarafından önerilen eğitim programı ile uyumlu bir eğitim programının (eğitim programının amaç ve hedefleri ve bunları gerçekleştirmedeki etkinliği, uzmanlık alanındaki hedeflerin -bilgi, beceri, tutum ve davranış- ölçülebilir davranışlar olarak açıkça tanımlanmış olup olmadığı, uzmanlık öğrencisinin kazanımlarının beklenen düzeyde olup olmadığı gibi) olup olmadığı ve bu programın düzenli olarak uygulanıp uygulanmadığı,
b. Alt yapının (sağlık hizmeti ve eğitim açılarından) yeterliliği ve uygunluğu,
c. Eğitici ve tıbbi personelin sayısı ve yetkinliği,
d. Hizmetin hacmi ve çeşitliliği, sağlık hizmeti sunumunun organize ve sistematik olup olmadığı,
e. Eğitim ortamının uygunluğu (görev tanımları, hizmet-eğitim dengesi, vb. gibi)
f. Araştırma olanaklarının bulunup bulunmadığı ve eğitim alanların bu etkinliklere yeterince katılıp katılmadığı,

4.3.1.2 – Yukarıda yazılı standartlar çerçevesinde eğitim birimlerini ziyaret ederek değerlendirir, eksiklikleri belirler ve giderilmesi için öneriler geliştirir.

4.3.1.3 - Eğitim ve uygulama etkinliklerinin ayrıntılı ve zamanında kaydedilip kaydedilmediğini denetler ve akreditasyon raporunda belirtir. Asistan karneleri ve/veya portfolyoları yoluyla süreç içinde uygulanan becerileri nicelik ve nitelik olarak izler ve akreditasyon raporunda değerlendirilir.

4.3.1.4 - Uzmanlık öğrencilerinin, eğitim sırasında ve uzmanlık eğitimi süresi sonunda bilgi, tutum, beceri ve performanslarını ölçmek ve değerlendirmek için yapılan tüm yazılı, sözlü, uygulama sınavlarını, süreç içindeki eğitici gözlemi-kanaati-değerlendirmelerini ve asistan karneleri gibi süreç değerlendirmelerini denetler. Bu değerlendirme sonucunda eğitim süreçlerinin düzenlenmesi ve organizasyonunda sınav komisyonu ile eşgüdüm içinde çalışır ve Yeterlik Yürütme Kuruluna bilgi verir.

4.3.1.5 - Eğitim kurumlarının/birimlerinin akreditasyonunu sağlamak üzere her bir ziyaret sonrası Yeterlik Yürütme Kuruluna yukarıda belirtilen başlıkları da içeren bir akreditasyon raporu verir.

4.4 - Eğitim Programlarını Geliştirme Komisyonu
Yeterlik Yürütme Kurulunun seçeceği, uzmanlık eğitimi veren bir kurum/birimde en az 5 senedir aktif eğitici konumunda bulunan 9 üyeden oluşur. Bu üyeler 2 yılda bir en fazla iki dönem için seçilir. Mazeretini yazılı olarak bildirmeden ardı ardına iki kez toplantıya katılmayan üyenin üyeliği düşer. Yeterlik Yürütme Kurulu yeni üye atamasını gerçekleştirir. İlgili ana dal veya yan dalın asistan temsilcisi Eğitim Programlarını Geliştirme Komisyonuna gözlemci üye olarak katılır.

4.4.1 - Eğitim Programlarını Geliştirme Komisyonunun Görevleri:

4.4.1.1 - Temel hedefi “toplumun sağlığını geliştirmek/iyileştirmek” olan Göğüs Hastalıkları UzmanlıkEğitim Programını aşağıdaki maddelerde verilen alt başlıkları içerecek şekilde belirler ve eğitim kurumlarında uygulanabilmesi için Yeterlik Yürütme Kuruluna önerilerde bulunur.
a. Eğitim programının hedefleri ve gerekçeleri (genel ve özel hedefler –bilgi, beceri ve tutum-),
b. Eğitim programının uygulama yöntemi (süre, rotasyonlar, eğiticiler ve kurullar gibi),
c. Eğitim programını sınama yöntemi (ara sınavlar, uzmanlık sınavları, yazılı-sözlü sınavlar, sınav şekli, yeterlik ölçütleri gibi),
d. Eğitim programının eğitim verilen kurumlarda değerlendirilme yöntemi (geribildirimler, müfredat analizi ve süreç değerlendirmesi gibi),

4.4.1.2 - Gerekli rotasyonları, rotasyon hedeflerini, rotasyon eğitim programlarını ve rotasyon değerlendirme yöntemlerini belirler, öneriler getirir.

4.4.1.3 - Eğiticilerin eğitimi konusunda çalışmalar yapar, çalıştaylar düzenler, öneriler getirir.

4.4.1.4 - Asistan karneleri ve/veya portfolyolarının hazırlanma ve uygulanması konularında öneriler getirir ve standartları saptar.

4.4.1.5 - Gerektiği takdirde Yeterlik Yürütme Kuruluna danışarak alt gruplar oluşturabilir.

4.4.1.6 - Yılda en az iki kez ve gerektiğinde Yeterlik Yürütme Kurulunun çağrısı ile toplanarak hazırladıkları raporu Yeterlik Yürütme Kuruluna sunar.

4.4.1.7- Yeterlik Yürütme Kuruluna karşı sorumludur.

4.5 - Yeterlik Sınav Komisyonu
Yeterlik Yürütme Kurulunun seçeceği, tıpta uzmanlık eğitimi veren kurumlarda en az 5 yıldır aktif eğitim kadrolarında bulunan .9 üyeden oluşur. Bu üyeler 2 yıl için seçilir ve iki dönemden fazla görev yapamazlar. Mazeretini yazılı olarak bildirmeden ardı ardına iki kez toplantıya katılmayan üyenin üyeliği düşer Yılda en az 2 kez toplanarak yıllık değerlendirmeleri içeren raporları Yeterlik Yürütme Kuruluna sunar.

4.5.1 - Yeterlik Sınav Komisyonunun Görevleri:

4.5.1.1 - Yeterlik Sınav Komisyonu, görevlerini Yeterlik Yürütme Kurulu, Akreditasyon Komisyonu ve Eğitim Programlarını Geliştirme Komisyonu ile işbirliği içerisinde yürütür.